متّوجه سپاه توحيد گرديد كه مهمترين آنها شهادت حمزه سيد الشهداء بود . دلاوريهاى حمزه چنان كه در فصول گذشته ياد آور شديم ، حمزه درميان فرزندان عبدالمطّلب به شجاعت و دلاورى و مردانگى مشهور بود . قامتى بلند واندامى رشيد داشت . نقش او در صحنه هاى نبرد تحسين برانگيز و تعيين كننده بود . حمزه از معدود قهرمانانى بود كه در جنگ نشان برخود مى نهاد ، و بدين وسيله خود را به دوست و دشمن معرفى مى كرد . چهارتن از ياران رزمندهء پيامبر صلى اللّه عليه و آله در ميان سپاه نشانه هاى ويژه داشتند . يكى ابودجانهء انصارى بود كه دستارى قرمز بر سر مى بست ، و مسلمانان مى دانستند هر گاه ابودجانه دستار قرمز بر سر به بندد سخت خواهد جنگيد . على عليه السّلام نيز با پارچهء پشمينهء سفيدى برخود نشان مى نهاد . و زبير با دستمالى زرد رنگ ظاهر مى شد ، و حمزه با پَرِ شتر مرغى نمايان مى گشت . « 1 » صفوان بن اميّه ( در روز احد ) نگاهى به حمزه افكند در حالى كه حمزه از پس دشمن مى تاخت ( صفوان ) پرسيد : اين كيست ؟ گفتند : اين حمزةبن عبدالمطّلب است . گفت : تا به امروز نديده بودم كه مردى چنين بر خويشان خود بتازد . حمزه در آن روز با پر عقابى ( كه بر كلاهخود خود زده بود ) نمايان بود . « 2 » مرد رزم و عقيده پس از اينكه طلحه بن ابى طلحه پرچم دار شرك به دست على عليه السّلام كشته شد ،

--> ( 1 ) . مغازى ، واقدى ، ج 1 ، ص 259 . ( 2 ) . همان مدرك ، ص 290 .